“ประชาชาติธุรกิจ” จับตาผลการเลือกตั้งกลางเทอมสหรัฐ 2026 อย่างใกล้ชิด ซึ่งจะกำหนดทิศทางภูมิรัฐศาสตร์และเศรษฐกิจโลกโดยเฉพาะในอีกสองปีข้างหน้า และที่สำคัญส่งผลต่อความยากง่ายในการใช้อำนาจของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์จากพรรครีพับลิกัน

ขณะนี้ปิดหีบเลือกตั้งแล้ว และเจ้าหน้าที่หน่วยเลือกตั้งกำลังนับคะแนน โดยจะทยอยรายงานความคืบหน้าเป็นระยะตลอดทั้งวัน (4 พฤศจิกายน)

โจทย์ของพรรครีพับลิกันของรัฐบาลคือต้องรักษาเสียงข้างมากทั้งสองสภา ขณะที่ฝ่ายค้านอย่างพรรคเดโมแครตต้องพลิกผลการเลือกตั้งแย่งชิงเสียงข้างมากในสภามาให้ได้

สภาคองเกรส (U.S. Congress) ประกอบด้วย 2 สภา คือ สภาผู้แทนราษฎร และวุฒิสภา

1) สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร จำนวน 435 ที่นั่ง
เสียงข้างมาก 218 ที่นั่ง

เดโมแครต : 220 (คาดว่าจะครองเสียงข้างมาก)
รีพับลิกัน : 128

2) สมาชิกวุฒิสภาจำนวน 35 ที่นั่งจาก 100 ที่นั่ง
เสียงข้างมาก 51 ที่นั่ง

เดโมแครต : 53 คุมเสียงข้างมากได้แล้ว (ผลนับคะแนนเบื้องต้นคาดว่า Jon Ossoff จากเดโมแครตชนะในรัฐสำคัญอย่างจอร์เจีย)
รีพับลิกัน : 42

หมายเหตุ หากคะแนนสว.เท่ากัน 50 : 50 กฎหมายให้สิทธิ์รองประธานาธิบดีสหรัฐชี้ขาด ซึ่งในที่นี้คือ รองประธานาธิบดีเจ.ดี. แวนซ์

การเลือกตั้งกลางเทอมสะท้อนหลักการที่สำคัญยิ่งของระบอบประชาธิปไตยสหรัฐ คือระบบถ่วงดุลและตรวจสอบ หรือ Checks & Balances ซึ่งให้อำนาจประชาชนสะท้อนความพึงพอใจต่อผลงานรัฐบาลเมื่อวาระประธานาธิบดีเดินมาถึงครึ่งทางจากสี่ปี ผ่านการเลือกตั้งสส.และสว. ในวันอังคารที่ 3 พฤศจิกายน

จับตาสว.พลิกขั้วอำนาจเก่ารีพับลิกัน

ในการเลือกตั้งครั้งนี้ ที่นั่งสว.ถูกจับตามากเป็นพิเศษ เนื่องจากโพลหลายสำนักชี้ว่า รัฐสีแดงหรือรัฐฐานเสียงของรีพับลิกันอย่างแคนซัสและไอโอวา มีการแข่งขันอย่างดุเดือด เดโมแครตมีโอกาสชนะ อีกทั้ง สว.มีบทบาทในการตั้งคณะกรรมการตรวจสอบ การรับรองแต่งตั้งบุคคลดำรงตำแหน่งสำคัญของประธานาธิบดี อาทิ เช่น เอกอัครราชทูต และโดยเฉพาะการถอดถอนประธานาธิบดี (Impeachment) โดยต้องอาศัยเสียงสองในสามของสว. แต่ถือว่า เกิดขึ้นได้ยาก

ขณะนี้ผลการนับคะแนนเบื้องต้นผู้สมัครเดโมแครตในรัฐนอร์ทแคโรไลนาแนวโน้มสูงชนะเจ้าถิ่นจากรีพับลิกัน ถือเป็นที่นั่งสว.แรกที่พลิกขั้ว และต่อมาสามารถชนะในรัฐเซาท์แคโรไลนามาได้ด้วย

ทั้งนี้ จากผลการสำรวจ 11 ที่นั่งในวุฒิสภาที่มีแนวโน้มจะพลิกขั้วมากที่สุดในการเลือกตั้งกลางเทอม จากจำนวนทั้งหมด 35 ที่นั่ง

พรรคเดโมแครตจะต้องพลิกที่นั่งของพรรครีพับลิกัน 4 ที่นั่ง ขณะที่ต้องรักษาที่นั่งของตนเองไว้ทั้งหมด เพื่อที่จะได้ครองเสียงข้างมากในวุฒิสภาในปีนี้

ซีเอ็นเอ็น (CNN) รายงานเมื่อ 3 พ.ย. ตามเวลาไทยว่า รัฐที่มีแนวโน้มพลิกผลการแข่งขันมากที่สุดในการเลือกตั้งกลางเทอม ได้แก่ นอร์ทแคโรไลนา โอไฮโอ เท็กซัส เมน อะแลสกา แคนซัส ไอโอวา มิชิแกน นิวแฮมเชอร์ เซาท์แคโรไลนา โดยเพิ่งเพิ่มรัฐเซาท์แคโรไลนา ซึ่งเป็นรัฐสีแดงที่ผลสำรวจในช่วงท้ายมีการแข่งขันสูงขึ้น รัฐเท็กซัสและแคนซัส ซึ่งเป็นอีกสองที่นั่งที่หลายคนคาดไม่ถึงก็ขยับอันดับขึ้นมาเช่นกัน

แนวโน้มเดโมแครตชนะถล่มทลาย

บลูมเบิร์ก (Bloomberg) รายงานว่า พรรคเดโมแครตเตรียมกวาดที่นั่งในทั้งสองสภาของรัฐสภา

พรรคเดโมแครตมีแนวโน้มที่จะได้ที่นั่งในสภาผู้แทนราษฎร 248 ที่นั่ง เทียบกับ 187 ที่นั่งของพรรครีพับลิกัน

ตอนนี้เดโมแครตมีโอกาสที่จะได้ที่นั่งในวุฒิสภาถึง 55 ที่นั่ง ซึ่งเป็นจำนวนที่ดูเหมือนเป็นไปไม่ได้เมื่อหนึ่งปีก่อน

แอนนี่ แอนดรูว์ส จากพรรคเดโมแครต เอาชนะ ดาร์ลีน เกรแฮม จากพรรครีพับลิกัน ในการแข่งขันชิงตำแหน่งวุฒิสมาชิกสหรัฐในรัฐเซาท์แคโรไลนา

อดัม แฮมิลตัน มีแนวโน้มที่จะชนะการเลือกตั้งวุฒิสมาชิกในรัฐแคนซัส ทำให้เขาเป็นสมาชิกพรรคเดโมแครตคนแรกจากรัฐแคนซัสในวุฒิสภาตั้งแต่ปี 1932

ชัยชนะของเดโมแครตในรัฐไอโอวาทำให้พรรคเดโมแครตได้ที่นั่งในวุฒิสภาเพิ่มขึ้น 6 ที่นั่ง เท่ากับว่าในขณะนี้คะแนนกำลังมุ่งหน้าสู่ “คลื่นสีน้ำเงิน” อย่างเป็นทางการ

อ่านเพิ่มเติม :

• เจาะโค้งท้ายเลือกตั้งกลางเทอม ทรัมป์ปรับคิว ‘รัฐสีแดง’-แย้มรับบท ‘มิสเตอร์วีโต้’
• เลือกตั้งกลางเทอมสหรัฐ 2026 สว.พลิกขั้วอำนาจเก่า เดโมแครตคะแนนนำหลายรัฐสำคัญ

อ้างอิง :BBC,CNN,AP