เมื่อวันที่ 10 พฤศจิกายน นายสุชาติ ชมกลิ่น รัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (ทส.) กล่าวว่า ทส.เดินหน้ามาตรการเชิงรุกแก้ไขปัญหาฝุ่น PM2.5 รับมือสถานการณ์หมอกควันและฝุ่นละอองปี 2570 โดยผนึกกำลังกรุงเทพมหานคร (กทม.) สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย และภาคเอกชน เปิดแคมเปญ “โปรสู้ฝุ่น ลด PM2.5 Together” ภายใต้แนวคิด “ดูแลรถ ลดควัน ลดฝุ่น” เชิญชวนประชาชนนำรถยนต์เข้าตรวจเช็กและบำรุงรักษา เพื่อลดการปล่อยมลพิษจากยานพาหนะ และรับสิทธิประโยชน์ส่วนลดค่าบริการดูแลรถยนต์สูงสุด 50% และสิทธิพิเศษจากพันธมิตรที่เข้าร่วมโครงการ ระหว่างวันที่ 1 พฤศจิกายน 2569 ถึง 31 มีนาคม 2570 รวมระยะเวลา 5 เดือน ครอบคลุมทั่วประเทศ

นายสุชาติ กล่าวว่า แคมเปญ “โปรสู้ฝุ่น ลด PM2.5 Together” เป็นความร่วมมือระหว่างภาครัฐและเอกชนในการลดมลพิษจากแหล่งกำเนิด โดยเฉพาะรถยนต์ที่มีอายุการใช้งานสูง ขาดการบำรุงรักษา หรือมีระบบเครื่องยนต์และระบบควบคุมมลพิษไม่สมบูรณ์ ซึ่งอาจปล่อยมลพิษและควันดำสูงกว่าปกติ การส่งเสริมให้ประชาชนนำรถยนต์เข้าตรวจเช็กสภาพ เปลี่ยนถ่ายน้ำมันเครื่อง และบำรุงรักษาตามคำแนะนำของผู้ผลิต จะช่วยรักษาประสิทธิภาพเครื่องยนต์ ลดการปล่อยมลพิษ และเพิ่มประสิทธิภาพการใช้เชื้อเพลิง

นายสุรินทร์ วรกิจธำรง อธิบดีกรมควบคุมมลพิษ (คพ.) กล่าวว่า การดำเนินแคมเปญ “โปรสู้ฝุ่น ลด PM2.5 Together” ครั้งนี้มีสิทธิประโยชน์ 2 ต่อ โดยต่อที่ 1 คือ ส่วนลดค่าดูแลรถ ทั้งค่าแรง ค่าอะไหล่ และน้ำมันเครื่อง สูงสุด 50% ณ ศูนย์บริการและสถานประกอบการที่เข้าร่วม ครอบคลุมศูนย์บริการรถยนต์ 9 ค่าย ได้แก่ TOYOTA, ISUZU, HONDA, NISSAN, FORD, HINO, MITSUBISHI, SUZUKI และ MAZDA บริษัทผู้ค้าน้ำมัน ได้แก่ PTT, บางจาก, เชลล์ และ PT รวมถึงศูนย์บริการอิสระ B-Quik, Auto1 และ AUTOBACS ส่วนต่อที่ 2 คือ ดูแลรถรับสิทธิพิเศษต่อ เมื่อประชาชนเข้ารับบริการและลงทะเบียน ณ จุดบริการที่เข้าร่วมโครงการ จะได้รับอี-สติกเกอร์ “โปรสู้ฝุ่น ลด PM2.5 Together” เพื่อใช้แสดงสิทธิรับส่วนลดหรือสิทธิประโยชน์ค่าจอดรถจากห้างสรรพสินค้าที่เข้าร่วม ได้แก่ Central, The Mall, Lotus’s และ Makro รวมถึงสิทธิประโยชน์ในการซื้อ พ.ร.บ. รถยนต์ผ่าน บริษัท แอดวานซ์ อินโฟร์ เซอร์วิส จำกัด (มหาชน) หรือ AIS ตามรายละเอียดและเงื่อนไขที่แต่ละผู้ให้บริการกำหนด

นายสุรินทร์ กล่าวว่า นอกจากมาตรการลดฝุ่นจากยานพาหนะแล้ว คพ.ยังเร่งเตรียมความพร้อมรับมือสถานการณ์ฝุ่น PM2.5 ในช่วงฤดูหนาวปี 2569 ต้องจับตามองมากกว่าปีที่แล้ว เนื่องจากมีการนำข้อมูลและรูปแบบสถานการณ์ฝุ่นในช่วงปีเอลนีโญระดับปานกลางเมื่อปี 2558 มาประกอบการประเมิน พบว่าฤดูการเผาอาจเกิดเร็วขึ้นและยาวนานขึ้น จากเดิมที่เริ่มในเดือนมกราคม อาจขยับมาเป็นช่วงปลายเดือนธันวาคมถึงต้นเดือนมกราคม ขณะที่ช่วงสิ้นสุดฤดูการเผาจากเดิมประมาณกลางเดือนเมษายน อาจขยายไปถึงต้นเดือนพฤษภาคม ทั้งนี้ รัฐบาลให้ความสำคัญกับการจัดการชีวมวล เนื่องจากเป็นปัจจัยหลักประการหนึ่งของการเกิดมลพิษ โดย คพ.ได้เร่งประสานความร่วมมือกับจังหวัดและภาคเอกชน เพื่อหาแนวทางนำเศษวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรไปใช้ประโยชน์แทนการเผา ทั้งในรูปแบบเชื้อเพลิงและการแปรรูปเป็นวัตถุดิบในภาคอุตสาหกรรม

นายสุรินทร์ กล่าวว่า อีกส่วนหนึ่งคือการจัดการหมอกควันข้ามพรมแดน ซึ่งได้หารือร่วมกับจังหวัดใกล้เคียงประเด็นคือ การจัดการชีวมวลและหาแนวทางนำเศษวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรไปใช้ประโยชน์แทนการเผา ปัจจุบันได้มีการหารือกับภาคเอกชนหลายแห่ง ทั้งบริษัทที่รับซื้อชีวมวลไปใช้เป็นเชื้อเพลิง อาทิ บริษัท ปูนซิเมนต์ไทย จำกัด (มหาชน) หรือ SCG ซึ่งเข้ามาช่วยสนับสนุนการนำชีวมวลไปใช้ประโยชน์ รวมถึงบริษัท เกรซ หรือ Gracz ผู้ผลิตและจำหน่ายบรรจุภัณฑ์อาหารจากเยื่อพืชธรรมชาติ 100% ที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม ซึ่งปัจจุบันอยู่ระหว่างการศึกษาความเป็นไปได้ในการนำเศษวัสดุทางการเกษตรมาแปรรูปเป็นเนื้อเยื่อสำหรับผลิตถ้วยกระดาษ หากดำเนินการได้สำเร็จ จะช่วยเพิ่มมูลค่าการรับซื้อชีวมวลจากเดิมประมาณ 1,000 บาทต่อตัน เป็นประมาณ 10,000 บาทต่อตัน หรือเพิ่มขึ้น 10 เท่า เพียงแต่ว่า การดำเนินการเกษตรกรต้องดีดตัวเองจากหมวดเกษตรกรเป็นโรงงานขนาดเล็ก ซึ่งหมายความว่า จะต้องมีสถานที่และอุปกรณ์สำหรับจัดเก็บและต้มใบไม้เพื่อผลิตเนื้อเยื่อ ซึ่งหากสามารถพัฒนากระบวนการผลิตได้ตามขั้นตอน ก็จะช่วยเพิ่มรายได้ให้เกษตรกร และสร้างแรงจูงใจให้มีการนำเศษวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรมาใช้ประโยชน์มากขึ้น แทนการเผาในพื้นที่เกษตรกรรม