หยุดด่วน! เจ็บคอ ไม่ได้แปลว่าต้องใช้ “ยาฆ่าเชื้อ” เสมอไป

เคยมั้ยคะ พอเจ็บคอปุ๊ป รีบถามหายาเเล้วอันดับ 1 เเต่รู้มั้ยว่ายาบางชนิดกินไปก็เสี่ยงอันตรายนะ  

เมื่อวันที่ 25 มิ.ย.69 ที่ผ่านมา เฟซบุ๊ก หมอม็อด หมอเด็กขอเล่า ได้ออกมาเเชร์เคสเกี่ยวกับเรื่องเจ็บไข้ได้ป่วย ที่ต้องบอกว่าการกินยาเพื่อรักษาอาการเจ็บไข้เป็นสิ่งที่สำคัญมากเเต่ถ้าบางทีเรากินยาผิดประเภทกับอาการก็อาจจะเสี่ยงอันตรายต่อร่างกายได้เช่นเดียวกัน  ซึ่งคุณหมอก็ได้ อธิบายว่า….. 

เจ็บคอ “ไม่เท่ากับ” กินยาฆ่าเชื้อ  เรื่องนี้ ยังมีอีกหลายคนที่เข้าใจผิดอยู่ สมัยก่อนเวลาเจ็บคอผู้ใหญ่หลายคนจะเดินเข้าร้านขายยา แล้วขอซื้อ “ยาฆ่าเชื้อ” มากินทันทีจนหลายคนเข้าใจว่า “เจ็บคอ = ต้องกินยาฆ่าเชื้อ” แต่ปัจจุบันเรารู้แล้วว่า…อาการเจ็บคอกว่า 90% ไม่จำเป็นต้องกินยาฆ่าเชื้อเลย ซึ่งก่อนอื่น ต้องเข้าใจก่อนว่า”เจ็บคอ” ไม่ใช่โรคแต่เป็น “อาการ”พูดง่ายๆ คือ คอของเรากำลังอักเสบอยู่ เวลาไปหาหมอแล้วหมอบอกว่า “คอแดงนะ” คำว่า “แดง” ในทางการแพทย์ก็คือบริเวณนั้นกำลังอักเสบนั่นเอง เหมือนเวลาผิวหนังของเราอักเสบ มันก็จะบวมๆแดงๆ คอของเราก็เช่นกัน  

แล้วคอแดง คออักเสบมันเกิดจากอะไร? ในเด็กส่วนใหญ่เกิดจากการติดเชื้อ ซึ่งเชื้อที่พบบ่อยที่สุด…ไม่ใช่แบคทีเรียแต่เป็น “เชื้อไวรัส”  เช่น โควิด , RSV , ไรโนไวรัส ,  ไวรัสไข้หวัดทั่วไป หรือไวรัสอีกหลายชนิดเป็นร้อยๆ  ซึ่งโรคเหล่านี้ส่วนใหญ่หายได้เองตามธรรมชาติ คอที่แดงๆนั้น ก็จะค่อยๆดีขึ้นได้เอง และนี่คือจุดที่ทำให้หลายคนเข้าใจผิด เด็กเจ็บคอวันนี้ รีบซื้อยาฆ่าเชื้อมากิน ผ่านไป 3-4 วัน อาการดีขึ้น ก็เลยสรุปว่า 

“เห็นมั้ยล่ะ กินยาฆ่าเชื้อแล้วหายเร็ว” แต่ความจริง… มันไม่ได้หายเพราะยาฆ่าเชื้อแต่หายเพราะร่างกายจัดการเชื้อจนหายได้เองพอดีต่างหาก 

เพราะยาฆ่าเชื้อ หรือยาปฏิชีวนะมันฆ่าได้เฉพาะ “เชื้อแบคทีเรีย” ฆ่าไวรัสไม่ได้ ดังนั้น ถ้าเจ็บคอจากไวรัส กินยาฆ่าเชื้อไปก็ไม่ได้ช่วยให้หายเร็วขึ้น และจริงๆ แล้ว…มีโรคไวรัสบางชนิดที่ทำให้เด็กเจ็บคอหนักมาก หนักจนพ่อแม่หลายคนมั่นใจเลยว่า “อันนี้ต้องเป็นเชื้อแบคทีเรียแน่ๆ” แต่สุดท้ายไม่ใช่ เช่น  โรคเฮอแปงไจน่า  , โรคมือเท้าปาก เป็นตัวอย่างที่ดีมาก เด็กกลุ่มนี้มักมีไข้ และเจ็บคอมากบางคนไม่ยอมกินข้าว ไม่ยอมกินน้ำ ร้องไห้ทุกครั้งที่กลืน น้ำลายไหลตลอดวันจนพ่อแม่หลายคนตกใจ ซึ่งสาเหตุที่เจ็บมากเพราะในคอมีแผลเล็กๆ หลายจุด ลักษณะคล้ายแผลร้อนใน ลองนึกภาพว่า… แผลร้อนในในปากแค่แผลเดียวยังเจ็บจนกินข้าวไม่อร่อย แต่นี่คือ มีแผลอยู่ลึกเข้าไปในคอหลายแผล ทุกครั้งที่น้ำหรืออาหารผ่านแผล จึงเจ็บมากเป็นพิเศษ แต่ถึงจะเจ็บมากขนาดนี้ ก็ยังเป็น “เชื้อไวรัส” อยู่ดีนั่นแหละ 

ย้ำว่า ยาฆ่าเชื้อไม่ได้ช่วยให้หายเร็วขึ้น สุดท้ายร่างกายก็จะสร้างภูมิคุ้มกันขึ้นมาจัดการเชื้อเอง และอาการจะค่อยๆ ดีขึ้นตามธรรมชาติ นอกจากการติดเชื้อแล้วบางครั้งอาการเจ็บคออาจไม่ได้เกิดจากเชื้อโรคเลยก็ได้ เด็กบางคนตะโกนทั้งวัน ไปเชียร์กีฬาเสียงดัง  ร้องเพลงหนักๆ หรือใช้เสียงมากเกินไป ก็ทำให้คออักเสบและเจ็บคอได้เช่นกัน ซึ่งแน่นอนว่า ยาฆ่าเชื้อก็ไม่ได้ช่วยอะไรอยู่ดี แล้วมีกรณีไหนที่ต้องกินยาฆ่าเชื้อจริงๆ ไหม? จริงๆก็มีค่ะ แต่เป็นส่วนน้อยนั่นคือการติดเชื้อแบคทีเรียชนิดที่เรียกว่า”สเตรปโตคอคคัส กรุ๊ปเอ” 

Young asian man was suffering from painful chest pain from a chronic disease.

หรือ “Strep throat”หรือที่หลายคนรู้จักในชื่อ “ไข้อีดำอีแดง” ลักษณะที่พอจะทำให้สงสัยการติดเชื้อแบคทีเรียนี้ เช่นไข้สูงมาก  เจ็บคอมาก ต่อมน้ำเหลืองที่คอโต  มักไม่มีน้ำมูก  มักไม่มีอาการไอ ยิ่งมีหลายๆข้อ ยิ่งโอกาสใช่สูงขึ้น มีบางรายที่อาการเพียงอย่างเดียวอาจจะไม่ชัดเจน แพทย์อาจต้องใช้การป้ายคอ (throat swab) เพื่อตรวจหาเชื้อเพิ่มเติม ถ้าตรวจพบว่าเป็นเชื้อนี้จริง จึงจะต้องกินยาฆ่าเชื้อเเละต้องกินให้ครบ  10 วัน ตามที่แพทย์สั่งเพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อนตามมา 

เเต่สิ่งที่น่ากลัวที่สุดก็คือกินยาฆ่าเชื้อโดยไม่จำเป็น เพราะยาจะไปฆ่าแบคทีเรียดีๆ ในลำไส้ เพิ่มโอกาสเกิดผลข้างเคียงมากมาย มีผลต่อภูมิแพ้ต่างๆและที่สำคัญ ยิ่งใช้พร่ำเพรื่อ ยิ่งเพิ่มปัญหาเชื้อดื้อยา ซึ่งเป็นปัญหาใหญ่ของทั้งโลกในปัจจุบัน 

สรุปสั้นๆนะคะ ก็คือ เจ็บคอส่วนใหญ่เกิดจากไวรัส ,  ไวรัสไม่จำเป็นต้องกินยาฆ่าเชื้อ , เฮอแปงไจน่าและมือเท้าปาก เจ็บคอมากได้ แต่ก็ยังเป็นไวรัส ,  ยาฆ่าเชื้อฆ่าได้เฉพาะแบคทีเรีย , การกินยาฆ่าเชื้อโดยไม่จำเป็น ไม่ได้ช่วยให้หายเร็วขึ้น  แต่เพิ่มความเสี่ยงเชื้อดื้อยาในอนาคต 

ดังนั้นครั้งต่อไป…ถ้าลูกเจ็บคออย่าเพิ่งถามว่า “กินยาฆ่าเชื้อหรือยัง?” แต่ควรถามก่อนว่า “เจ็บคอครั้งนี้ เกิดจากอะไรกันแน่?” เพราะ 

“เจ็บคอ” ไม่เท่ากับ “ต้องกินยาฆ่าเชื้อ”เสมอไป 

เเล้วลูกเพจเคยเป็นกันมั้ยคะ  เวลาเจ็บคอ เเล้วร้องหายาฆ่าเชื้อ เพราะเอาจริงหลายคนก็มักจะเข้าใจเเบบนั้นเพราะทนความทรมานไม่ไหว  

ที่มา : หยุดด่วน! เจ็บคอ ไม่ได้แปลว่าต้องใช้ “ยาฆ่าเชื้อ” เสมอไป » อีจัน