ออกกำลังกายเวลาไหนดีที่สุด เพื่อคุมน้ำตาลในเลือด

• งานวิจัยชี้ว่าการออกกำลังกายในช่วงบ่ายหรือเย็นมีประสิทธิภาพในการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดได้ดีกว่าช่วงเช้า โดยเฉพาะในผู้ที่มีภาวะเบาหวานชนิดที่ 2
• การออกกำลังกายในช่วงเช้าอาจทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดสูงขึ้นสำหรับบางคน เนื่องจากเป็นช่วงที่ร่างกายหลั่งฮอร์โมนคอร์ติซอลสูงตามนาฬิกาชีวภาพ
• แม้ช่วงเวลาจะมีผลต่อการคุมน้ำตาล แต่ผู้เชี่ยวชาญย้ำว่าสิ่งสำคัญที่สุดคือการออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ ไม่ว่าจะเวลาใดก็ตาม

“การดูแลสุขภาพ” ไม่ได้หยุดอยู่แค่คำว่าออกกำลังกาย แต่ขยับไปสู่การทำความเข้าใจร่างกายอย่างลึกขึ้น รายละเอียด อย่าง ช่วงเวลาไหนถือว่าดีที่สุดในการออกกำลังกาย ก็เริ่มถูกตั้งคำถามมากขึ้น

จริง ๆ แล้ว การออกกำลังกายสามารถทำตอนไหนก็ได้ ขอแค่ทำอย่างสม่ำเสมอก็เพียงพอ แต่ข้อมูลจากงานวิจัยใหม่ชี้ให้เห็นว่า ร่างกายของเราอาจตอบสนองต่อการเคลื่อนไหวไม่เหมือนกัน ในแต่ละช่วงของวัน

งานวิจัยในวารสารด้านต่อมไร้ท่อและเมตาบอลิซึมพบว่า เวลาในการออกกำลังกายสามารถส่งผลต่อระบบเผาผลาญ ฮอร์โมน และระดับน้ำตาลในเลือด โดยเฉพาะในผู้ที่มีภาวะเบาหวานชนิดที่ 2 ซึ่งความแตกต่างนี้อาจมีนัยสำคัญต่อสุขภาพในระยะยาว

“กรุงเทพธุรกิจ จุดประกาย” ชวนมองการออกกำลังกายในอีกมุมหนึ่งว่า นอกจากความสม่ำเสมอแล้ว “เวลา” ที่เราเลือก อาจเป็นตัวแปรสำคัญที่กำหนดผลลัพธ์ต่อร่างกายโดยที่หลายคนอาจไม่ทันสังเกต

ร่างกายของเรา “ไม่เหมือนกัน” ตลอดทั้งวัน

นักวิจัยอธิบายว่า ร่างกายมนุษย์ทำงานตาม “นาฬิกาชีวภาพ” (circadian rhythm) ซึ่งควบคุมการทำงานของระบบต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นอัตราการเต้นของหัวใจ ความดันโลหิต การหลั่งอินซูลิน ไปจนถึงระดับพลังงานในแต่ละช่วงเวลา

การออกกำลังกายจึงไม่ได้เป็นเพียงกิจกรรมทางกาย แต่ยังทำหน้าที่เป็น “ตัวตั้งเวลา” ให้กับระบบชีวภาพของร่างกายด้วย กล่าวคือ มันสามารถส่งสัญญาณให้ร่างกายปรับตัวและตอบสนองต่างกันไปตามช่วงเวลา

ทำไมการออกกำลังกาย “ช่วงบ่าย” อาจดีกว่าสำหรับบางคน

หนึ่งในข้อค้นพบที่น่าสนใจคือ สำหรับผู้ที่มีภาวะเบาหวานชนิดที่ 2 การออกกำลังกายในช่วงบ่ายหรือเย็น ให้ผลลัพธ์ด้านการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดที่ดีกว่าอย่างมีนัยสำคัญ

ข้อมูลจากการทดลองพบว่า เมื่อให้ผู้เข้าร่วมออกกำลังกายแบบเดียวกันในช่วงเช้าและช่วงบ่าย กลุ่มที่ออกกำลังกายในช่วงหลังของวันมีระดับน้ำตาลในเลือดลดลงและคงอยู่ในระดับที่ดีได้นานถึง 24 ชั่วโมง ในขณะที่การออกกำลังกายในช่วงเช้ากลับทำให้ระดับน้ำตาลสูงขึ้นและความไวต่ออินซูลินลดลง

ศาสตราจารย์ แฮร์เรียต วอลล์เบิร์ก-เฮนริกส์สัน (Harriet Wallberg-Henriksson) นักสรีรวิทยาจาก Karolinska Institute อธิบายว่า ปรากฏการณ์นี้อาจเกี่ยวข้องกับ “dawn phenomenon” หรือการที่ร่างกายหลั่งฮอร์โมนคอร์ติซอลสูงในช่วงเช้า ซึ่งกระตุ้นให้ตับปล่อยน้ำตาลเข้าสู่กระแสเลือดมากขึ้น

เมื่อรวมกับการออกกำลังกายที่มีความเข้มข้นสูงในช่วงเช้า ร่างกายจะยิ่งต้องการพลังงานเพิ่ม ส่งผลให้ระดับน้ำตาลในเลือดสูงขึ้นไปอีก โดยเฉพาะในคนที่มีภาวะดื้อต่ออินซูลิน

ที่มา : ออกกำลังกายเวลาไหนดีที่สุด เพื่อคุมน้ำตาลในเลือด