นโยบายการชดเชย (Offset): โอกาสสำหรับภาคเอกชนไทย

สถิติในปี 2566 แสดงให้เห็นว่าไทยขาดดุลการนำเข้าเทคโนโลยีถึง 1.55% และในภาคการผลิตขาดดุลถึง 169,921 ล้านบาท ซึ่งสะท้อนว่าแม้ภาคอุตสาหกรรมของเราจะมีการส่งออกสูง แต่เรายังคงต้องพึ่งพาเทคโนโลยีจากต่างประเทศ

นี่จึงเป็นอุปสรรคสำคัญต่อการสร้างมูลค่าเพิ่มในประเทศและลดการพึ่งพาเทคโนโลยีต่างชาติ

ในโลกที่การแข่งขันด้านเศรษฐกิจและเทคโนโลยีเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว การมีศักยภาพในการพัฒนาเทคโนโลยีของตัวเองจึงเป็นปัจจัยสำคัญที่จะทำให้ภาคเอกชนไทยสามารถสร้างความมั่นคงและยั่งยืนในระยะยาว

การผลิตชิ้นส่วนหรือสินค้าให้ได้มาตรฐานโลกจะช่วยลดการพึ่งพาต่างประเทศ เปิดโอกาสให้ธุรกิจไทยเข้าสู่ห่วงโซ่อุปทานระดับโลก

แต่กระบวนการพัฒนานี้จำเป็นต้องใช้เวลาและทุนอย่างมาก รวมถึงต้องสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อให้เกิดความร่วมมือในกลุ่มเอกชนอย่างยั่งยืน ซึ่งปัจจุบันยังเป็นเรื่องท้าทาย

ปลายปี 2566 รัฐบาลได้ผ่านมติให้มีนโยบายการกำหนดเงื่อนไขว่าด้วยการสร้างความสามารถทางด้านวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมในประเทศ อันเกิดจากการจัดซื้อจัดจ้างจากต่างประเทศของภาครัฐ (Offset) 

ซึ่งกล่าวโดยง่ายก็คือ การบังคับว่า หากมีการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐในโครงการขนาดใหญ่จากต่างประเทศ ให้เอกชนต่างชาติถ่ายทอดเทคโนโลยีบางส่วนให้เอกชนไทยเป็นการ “ชดเชย”

โดยหวังว่านโยบายดังกล่าวจะเป็นกลไกที่ช่วยให้การพัฒนาศักยภาพด้านเทคโนโลยีของอุตสาหกรรมไทยทำได้อย่างก้าวกระโดด 

กระทรวงการอุดมศึกษาฯ และกระทรวงการคลังอยู่ระหว่างการพัฒนากลไกเพื่อขับเคลื่อนอยู่ โดยการชดเชยที่เหมาะสมจะไม่จำกัดเพียงเทคโนโลยี แต่อาจรวมถึงกิจกรรมการลงทุน การส่งเสริมกิจกรรมทางเศรษฐกิจอื่น หรือการยกระดับศักยภาพการเข้าสู่ห่วงโซ่การผลิตโลกของเอกชนไทย

นโยบาย Offset กำหนดอุตสาหกรรมเป้าหมายไว้ 7 ด้าน ได้แก่ การผลิตวัสดุ ดิจิทัล อวกาศ การแพทย์และสุขภาพ พลังงาน ขนส่งและโลจิสติกส์ และการป้องกันประเทศ

และมีเทคโนโลยีเป้าหมาย 5 ด้าน ได้แก่ Genomic & Biotech, Material & Nanotech, Digital & AI, Green, Energy & Clean Tech และ Mobility Tech

โดยในปี 2568 คาดว่าจะมีการนำร่องในอุตสาหกรรมขนส่งและโลจิสติกส์ รวมถึงอุตสาหกรรมป้องกันประเทศและบรรเทาสาธารณภัย

การใช้ Offset ไม่ใช่แนวคิดใหม่ในประเทศไทย ตัวอย่างเช่น โครงการจัดซื้อเครื่องบินขับไล่ JAS39 Gripen ของกองทัพอากาศไทยในช่วงปี 2552-2555 ซึ่งนำไปสู่การพัฒนาระบบ Data Link สำหรับภารกิจที่ไม่ใช่การรบ

อีกทั้งก่อให้เกิดบริษัท RV Connex ที่คนไทยถือหุ้น 100% หรือโครงการทุนการศึกษาระดับ ปริญญาโท 92 ทุน ในมหาวิทยาลัยชั้นนำของสวีเดน แม้ว่าจะมีความสำเร็จในบางโครงการ แต่โครงการเหล่านี้ส่วนใหญ่ยังอยู่ในวงจำกัด

ที่มา :นโยบายการชดเชย (Offset): โอกาสสำหรับภาคเอกชนไทย

เพลงใหม่ เพลงแนะนำ เพลงฟังเพลินๆ