วัคซีนเข็ม 3 ฉีดได้เมื่อไหร่ ควรเลือกฉีดสูตรไหน ยี่ห้ออะไร เป็นบูสเตอร์โดส

วัคซีนเข็ม 3 จำเป็นอย่างไร ทำไมถึงควรฉีด

          ในทางการแพทย์มีคำแนะนำให้ผู้ที่ฉีดวัคซีนครบ 2 เข็มไปแล้ว ควรฉีดวัคซีนเข็ม 3 เพื่อกระตุ้นให้ภูมิคุ้มกันสูงขึ้น ด้วยเหตุผลหลักก็คือ ไวรัสโคโรนาที่ก่อโรค COVID-19 มีการเปลี่ยนแปลงสายพันธุ์อยู่ตลอดเวลา ดังเช่นที่ระบาดหนักในช่วงที่ผ่านมาก็คือ สายพันธุ์เดลตา ทำให้วัคซีนโควิด 19 รุ่นแรก ๆ ที่วิจัยมาจากสายพันธุ์อื่น มีประสิทธิภาพลดลงในการรับมือเดลตา รวมทั้งสายพันธุ์ใหม่ ๆ ที่อาจเกิดขึ้นในอนาคต อย่างล่าสุดคือสายพันธุ์โอไมครอนที่คาดว่าน่าจะแพร่ระบาดได้ง่ายกว่าสายพันธุ์เดลตาเสียอีก

          นอกจากนี้ยังมีงานวิจัยที่พบว่า หลังจากฉีดวัคซีนโควิดครบ 2 เข็มไปได้ประมาณ 3-6 เดือน ภูมิคุ้มกันจะค่อย ๆ ตกลง ดังนั้นการฉีดวัคซีนเข็ม 3 จึงช่วยกระตุ้นภูมิเพื่อสู้กับเชื้อโรคได้มากขึ้น โดยเฉพาะในกลุ่มคนที่มีความเสี่ยงสูงเช่น บุคลากรทางการแพทย์ ผู้ที่มีภูมิคุ้มกันต่ำ มีโรคประจำตัว ผู้สูงอายุ หญิงตั้งครรภ์ เป็นต้น 

วัคซีนเข็ม 3 ฉีดได้เมื่อไหร่
ห่างจากเข็ม 2 นานแค่ไหน

          เราสามารถฉีดวัคซีนเข็ม 3 เพื่อกระตุ้นภูมิคุ้มกันหลังจากฉีดวัคซีนเข็ม 2 ไปแล้ว 3-8 เดือน หรือโดยประมาณ 6 เดือนจะเป็นเวลาที่เหมาะสมที่สุด เพราะเป็นช่วงที่ภูมิต้านทานจากเข็มที่ 2 เริ่มลดลง หากฉีดช้าไปก็มีโอกาสที่ภูมิตกจนติดเชื้อได้ง่าย แต่ถ้าฉีดเข็มที่ 3 เร็วเกินไป ภูมิคุ้มกันจะขึ้นได้ไม่ดีนัก จึงอาจไม่เกิดประโยชน์

          ทว่าในกรณีที่ฉีดวัคซีนเชื้อตายเป็น 2 เข็มแรก แล้วต้องการฉีดวัคซีนชนิด mRNA เป็นบูสเตอร์โดส ก็สามารถฉีดกระตุ้นได้เร็วกว่า 6 เดือน

วัคซีนเข็ม 3 ฉีดอะไรดี
ต้องใช้สูตรไหน

ภาพจาก Marco Lazzarini / Shutterstock.com
 

           หากเคยฉีดวัคซีนโควิด 19 ครบ 2 เข็มไปแล้ว และต้องการบูสต์เข็มที่ 3 เราจะสามารถเลือกฉีดวัคซีนชนิดไหนได้บ้าง ลองมาดูกัน

คนที่ฉีดซิโนแวค 2 เข็ม หรือคนที่ฉีดซิโนฟาร์ม 2 เข็ม

           เลือกฉีดเข็ม 3 แบบไหน : เนื่องจากวัคซีนซิโนแวคเป็นชนิดเชื้อตายซึ่งเหมาะกับการฉีดปูพื้นมากกว่าฉีดกระตุ้น ดังนั้นเข็มที่ 3 ควรเลือกวัคซีนชนิดอื่นที่ไม่ใช่เชื้อตาย อย่างวัคซีนชนิดไวรัลเวกเตอร์ (แอสตร้าเซนเนก้า) หรือชนิด mRNA (ไฟเซอร์ และโมเดอร์นา)

           ควรฉีดเข็ม 3 เมื่อไร : 

• หากฉีดแอสตร้าเซนเนก้าเป็นเข็มที่ 3 ควรฉีดห่างจากฉีดวัคซีนเข็มที่ 2 ไปแล้ว ประมาณ 3-6 เดือน

• หากฉีดไฟเซอร์หรือโมเดอร์นาเป็นเข็มที่ 3 ควรฉีดห่างจากฉีดวัคซีนเข็มที่ 2 ไปแล้วอย่างน้อย 4 สัปดาห์

คนที่ฉีดแอสตร้าเซนเนก้า 2 เข็ม

          เลือกฉีดเข็ม 3 แบบไหน : ถ้าฉีดวัคซีนแอสตร้าเซนเนก้า ซึ่งเป็นชนิดไวรัลเวกเตอร์ไปแล้ว 2 เข็ม ควรกระตุ้นด้วยวัคซีน mRNA เช่น ไฟเซอร์ หรือโมเดอร์นา เป็นเข็มที่ 3 แต่ไม่ควรใช้วัคซีนเชื้อตาย เพราะเชื้อตายไม่เหมาะกับการเป็นเข็มกระตุ้น ส่วนวัคซีนไวรัลเวกเตอร์แบบเดิมก็อาจกระตุ้นภูมิคุ้มกันต่อโควิดได้ไม่ดีนัก

          ควรฉีดเข็ม 3 เมื่อไร : สามารถฉีดกระตุ้นเข็มที่ 3 หลังจากได้รับวัคซีนเข็มที่ 2 แล้วอย่างน้อย 6 เดือนขึ้นไป แต่อาจพิจารณาฉีดให้ก่อน 6 เดือนได้ตามดุลยพินิจของแพทย์

คนที่ฉีดไฟเซอร์ 2 เข็ม หรือโมเดอร์นา 2 เข็ม

          เลือกฉีดเข็ม 3 แบบไหน : หากต้องการกระตุ้นเข็ม 3 ควรเลือกฉีดวัคซีน mRNA แบบเดิม อย่างไฟเซอร์ หรือโมเดอร์นา  

          ควรฉีดเข็ม 3 เมื่อไร : หลังจากได้รับวัคซีนเข็มที่ 2 แล้วอย่างน้อย 6 เดือน หรืออาจรอวัคซีนรุ่นต่อไป

คนที่ฉีดสูตรไขว้ เข็มที่ 1 ซิโนแวค และเข็มที่ 2 แอสตร้าเซนเนก้า

          เลือกฉีดเข็ม 3 แบบไหน : ควรกระตุ้นด้วยวัคซีน mRNA เช่น ไฟเซอร์ หรือโมเดอร์นา  

          ควรฉีดเข็ม 3 เมื่อไร : หลังจากได้รับวัคซีนเข็มที่ 2 แล้วอย่างน้อย 3-6 เดือนขึ้นไป

คนที่ฉีดสูตรไขว้ เข็มที่ 1 แอสตร้าเซนเนก้า และเข็มที่ 2 ไฟเซอร์

          เลือกฉีดเข็ม 3 แบบไหน : ควรกระตุ้นด้วยวัคซีน mRNA เช่น ไฟเซอร์ หรือโมเดอร์นา  

          ควรฉีดเข็ม 3 เมื่อไร : หลังจากได้รับวัคซีนเข็มที่ 2 แล้วอย่างน้อย 6 เดือนขึ้นไป

            ทั้งนี้ระยะเวลาการฉีดวัคซีนกระตุ้นเข็ม 3 อาจอยู่ภายใต้ดุลยพินิจของแพทย์ ซึ่งอาจจะได้ฉีดก่อนหรือหลังจากระยะเวลาที่ระบุไว้ก็เป็นได้
 

วัคซีนเข็ม 3 ฉีดได้ที่ไหน

          ถ้าต้องการฉีดวัคซีนเข็ม 3 ฟรี ตามที่รัฐจัดสรรให้ แนะนำให้ติดตามข่าวสารจากทางการของจังหวัดนั้น ๆ ซึ่งจะมีประกาศเปิดบริการฉีดวัคซีนเข็มที่ 3 ตามจุดต่าง ๆ เช่น ศูนย์ฉีดวัคซีนกลางบางซื่อ กรุงเทพมหานคร, โครงการไทยร่วมใจ, ศูนย์เยาวชนกรุงเทพมหานคร (ไทย-ญี่ปุ่น) เขตดินแดง หรือตามโรงพยาบาลรัฐ โดยอาจจะต้องลงทะเบียนล่วงหน้าตามวัน-เวลาที่กำหนด หรือสามารถวอล์กอินไดเลย

          ทั้งนี้ เงื่อนไขการให้บริการฉีดวัคซีนเข็มที่ 3 ของแต่ละแห่งอาจแตกต่างกัน โดยเฉพาะเรื่องระยะห่างจากการฉีดวัคซีนเข็มที่ 2 ดังนั้นต้องตรวจสอบข้อมูลจากจุดฉีดวัคซีนที่เราต้องการไปใช้บริการอีกครั้ง

          นอกจากนี้ยังมีจุดฉีดวัคซีนเข็ม 3 ที่ต้องเสียค่าใช้จ่ายเองตามโรงพยาบาลเอกชนที่เปิดให้บริการจองวัคซีน รวมถึงราชวิทยาลัยจุฬาภรณ์

            แม้การฉีดวัคซีนเข็มที่ 3 จะช่วยกระตุ้นภูมิต้านทานต่อ COVID-19 ได้มากขึ้น แต่ก็อย่านิ่งนอนใจ เพราะต้องย้ำว่าวัคซีนไม่สามารถป้องกันโรคได้ 100% อีกทั้ง ณ ขณะนี้มีสายพันธุ์ใหม่ที่ชื่อว่า "โอไมครอน" ปรากฏขึ้น ซึ่งยังไม่เป็นที่แน่ชัดว่าวัคซีนโควิด 19 ที่ใช้อยู่ในปัจจุบันสามารถรับมือกับสายพันธุ์นี้ได้มาก-น้อยแค่ไหน ดังนั้น การป้องกันตัวเองด้วยการใส่หน้ากากอนามัย ล้างมือ เว้นระยะห่าง พยายามไม่ไปในสถานที่ชุมชนหรือแออัด ยังคงเป็นสิ่งที่ควรทำในชีวิตยุค New Normal

ขอบคุณข้อมูลจาก
โรงพยาบาลจุฬาภรณ์
เฟซบุ๊ก โรงพยาบาลจุฬาภรณ์ ราชวิทยาลัยจุฬาภรณ์
เฟซบุ๊ก ศ.นพ.ยง ภู่วรวรรณ
เฟซบุ๊ก ศูนย์ข้อมูล COVID-19  
โรงพยาบาลเกษมราษฎร์
ไอเอ็นเอ็น
กรุงเทพธุรกิจ

ที่มา : วัคซีนเข็ม 3 ฉีดได้เมื่อไหร่ เลือกสูตรไหนฉีดกระตุ้นได้บ้าง (kapook.com)