ดีเซล 33 บาท ดันต้นทุนพุ่ง ถึงเวลาสะท้อนกลไก-อุ้มเฉพาะกลุ่ม!!

ครั้งที่ 4 ช่วงวันที่ 21 กันยายน-20 พฤศจิกายน 2565 ลดภาษีดีเซลลิตรละ 5 บาท เป็นเวลา 2 เดือน รัฐสูญรายได้ 20,000 ล้านบาท,ครั้งที่ 5 ช่วงวันที่ 21 พฤศจิกายน 2565-20 มกราคม 2566 ลดภาษีดีเซลลิตรละ 5 บาท เป็นเวลา 2 เดือน รัฐสูญรายได้ 20,000 ล้านบาท, ครั้งที่ 6 ช่วงวันที่ 21 มกราคม-20 พฤษภาคม 2566 ลดภาษีดีเซลลิตรละ 5 บาท เป็นเวลา 4 เดือน รัฐสูญรายได้ 40,000 ล้านบาท

ครั้งที่ 7 ช่วงวันที่ 21 พฤษภาคม-20 กรกฎาคม 2566 ลดภาษีดีเซลลิตรละ 5 บาท เป็นเวลา 2 เดือน รัฐสูญรายได้ 20,000 ล้านบาท,ครั้งที่ 8 ช่วงวันที่ 20 กันยายน-31 ธันวาคม 2566 ลดภาษีสรรพสามิต ดีเซลลิตรละ 2.50 บาท รัฐสูญรายได้ 15,000 ล้านบาท และครั้งที่ 9ช่วง 20 มกราคม-19 เมษายน 2567 ลดภาษีสรรพสามิต ดีเซลลิตรละ 1 บาท รัฐสูญรายได้ 6,000 ล้านบาท

ส่งให้คณะรัฐมนตรี (ครม.) เมื่อวันที่ 7 พฤษภาคม 2567 มีมติขยับเพดานดีเซลเป็นไม่เกิน 33 บาท (จากเดิมไม่เกิน 30 บาทต่อลิตร)ตั้งแต่วันที่ 20 เมษายน-31 กรกฎาคม 2567 ซึ่งเป็นมาตรการต่อเนื่องจากมาตรการเดิมที่สิ้นสุดเมื่อเดือนเมษายนที่ผ่านมา และการดำเนินการนี้เป็นไปตามมติ กบน. เมื่อวันที่ 27 มีนาคม 2567 ที่เห็นชอบในหลักการให้ปรับอัตราเงินกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง ประเภทน้ำมันดีเซลเพื่อให้ราคาขายปลีกเกินกว่า 30 บาทได้ตั้งแต่เดือนเมษายน 2567 เป็นต้นไป

⦁กองทุนน้ำมันฯหายใจโล่งลดอุดหนุนดีเซล

อย่างไรก็ตาม จนถึงปัจจุบัน ราคาน้ำมันโลกทยอยลดลงต่อเนื่องปัจจัยหลักมาจากเศรษฐกิจโลกชะลอตัว ราคาดีเซลโลก ณ วันที่ 7 มิถุนายน 2567 อยู่ที่ระดับ 92 เหรียญสหรัฐต่อบาร์เรล ส่งผลให้ต้นทุนราคาดีเซลในไทยลดลงด้วย แต่ราคาขายปลีกดีเซลยังคงระดับ 32.94 บาทต่อลิตรต่อไป เพราะกองทุนน้ำมันฯหันมาเก็บเงินส่วนต่างดังกล่าวแทน เพื่อลดภาระฐานะกองทุนน้ำมันฯที่ปัจจุบันยังคงติดลบระดับแสนล้านบาท

ทำให้โครงสร้างราคาดีเซล ณ วันที่ 7 มิถุนายน กองทุนน้ำมันฯอุดหนุนอยู่ที่ 0.20 บาทต่อลิตร (จากเคยอุดหนุนระดับ 4 บาทต่อลิตรขึ้นไป) สถานการณ์ดังกล่าวทำให้กองทุนน้ำมันฯหายใจโล่งขึ้นเพราะผลจากภาระดีเซลลดลง ประกอบกับภาระอุดหนุนแอลพีจีลดลงด้วยจากราคาโลกที่ลดลง ทำให้ปัจจุบันกองทุนน้ำมันฯ เริ่มมีรายรับเป็นบวกแล้ว

โดยมีเงินไหลเข้าวันละ 43.54 ล้านบาท มาจากเบนซินเก็บเข้าวันละ 98.33 ล้านบาท ดีเซลจ่ายออกวันละ 13.05 ล้านบาท น้ำมันเตาเก็บเข้าวันละ 0.31 ล้านบาท และแอลพีจีเก็บเข้าวันละ 7.19 ล้านบาท

สถานการณ์กองทุนน้ำมันฯ ที่เริ่มมีเงินไหลแล้ว ทำให้ฐานะกองทุนน้ำมันฯ สุทธิสัปดาห์น่าจะเริ่มติดลบลดลง จากฐานะกองทุนน้ำมันฯ ณ วันที่ 2 มิถุนายน ติดลบ 111,467 ล้านบาท

⦁11มิ.ย.กองทัพสิบล้อบุกพบ‘เศรษฐา’

ด้วยราคาดีเซลที่ขยับถึงเพดานไม่เกิน 33 บาทต่อลิตร ในช่วงเวลา1 เดือน จากเดิมกำหนดไม่เกิน 30 บาทต่อลิตร

ส่งผลให้ นายอภิชาติ ไพรรุ่งเรือง ประธานสหพันธ์การขนส่งทางบกแห่งประเทศไทย และสมาชิกรวม 12 สมาคม ออกมาเคลื่อนไหว เตรียมยกกองทัพสิบล้อเข้ากรุงเทพฯ เพื่อพบ นายเศรษฐา ทวีสิน นายกรัฐมนตรี วันที่ 11 มิถุนายนนี้ หลังพยายามขอเข้าพบไร้การตอบรับ

เป้าหมายเพื่อขอทราบนโยบายแก้ปัญหา และจะขอให้พิจารณาตรึงราคาน้ำมันดีเซลที่ 30 บาทต่อลิตร

ประธานสหพันธ์การขนส่งทางบกแห่งประเทศไทย ระบุว่า ทำหนังสือไปถึงนายกรัฐมนตรี 2 ครั้งแล้ว แต่ไม่มีคำตอบที่จะรับนัดและ นายภูมิธรรม เวชยชัย รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ ยังโยนเรื่องให้ไปพบรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงคมนาคมแทน เหมือนมองข้ามผู้ประกอบการขนส่ง การไปบุกทำเนียบในครั้งนี้เป็นการส่งสารว่าเราเดือดร้อน ถ้ายังไม่มีการตอบรับจะยกระดับไปอีกขั้น

พร้อมยืนยันว่า แม้ดีเซลจะขึ้นราคา แต่ยังไม่ได้ขึ้นค่าขนส่งกับลูกค้า เพราะเข้าใจในความเดือดร้อนว่าหากปรับราคาจะทำให้ต้นทุนต่างๆ ขยับตามไปด้วย แต่สำหรับผู้ประกอบการ น้ำมันที่ขึ้นทุก 1 บาท ต้นทุนปรับขึ้น 3% เวลานี้น้ำมันแตะ 33 บาทต่อลิตร เท่ากับต้องปรับค่าขนส่งขึ้น 9%

“ล่าสุดได้รับรายงานจากสมาชิกทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือกับภาคเหนือ ต้องนำรถคืนให้กับไฟแนนซ์ไปร่วม 1,000 คัน เพราะรับภาระต้นทุนไม่ไหว งานก็ไม่มี และราคาพืชไร่ไม่ดี” ประธานสหพันธ์การขนส่งทางบกแห่งประเทศไทยระบุ

จึงน่าจับตาว่าวันที่ 11 มิถุนายน กองทัพสิบล้อจะขับเคลื่อนอย่างไร และจะสร้างอำนาจต่อรองกับรัฐบาลแค่ไหน

⦁ทีดีอาร์ไอชี้ ดีเซล 33 บาทสอดคล้องตลาดโลก

ท่ามกลางเสียงคัดค้านจากหลากหลายฝ่ายต่อน้ำมันดีเซล อีกมุมมองของนักวิชาการอย่าง นายนณริฏ พิศลยบุตร นักวิชาการอาวุโส สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย (ทีดีอาร์ไอ) ให้ความเห็นว่า ประเด็นหลักที่ผ่านมาคือ ทางรัฐบาลได้เข้ามาแทรกแซงและกดราคาน้ำมันดีเซลให้อยู่ต่ำกว่าที่ควรจะเป็นระดับ 29-30 บาทต่อลิตร เป็นเวลานานมากเกินไป ส่งผลกระทบทำให้ตัวเลขกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงติดลบค่อนข้างเยอะ ซึ่งกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงมีบทบาทและภารกิจที่สำคัญในการรักษาเสถียรภาพราคาน้ำมันเชื้อเพลิงของประเทศ และเป็นกลไกกองทุนที่ใช้ในการลดการผันผวน

ดังนั้น เมื่อกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงประสบปัญหาการขาดทุนเป็นหลักแสนล้าน จึงมองว่า ภาครัฐอาจจะต้องการลดอุปสงค์ลงและทางหน่วยงานรัฐบาลเองก็กำลังพยายามแก้ไขปัญหาการขาดทุนของกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงของประเทศ ซึ่งถ้าหากมองจากสถานการณ์เศรษฐกิจในตอนนี้ รัฐบาลเองก็ไม่สามารถใช้มาตรการแทรกแซงไปได้ตลอด

ทั้งนี้ การที่คณะกรรมการบริหารกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง (กบน.) มีมติเคาะปรับราคาขายปลีกประเภทน้ำมันดีเซลขึ้น 0.50 บาทต่อลิตรเป็น 32.94 บาทต่อลิตร เกือบแตะ 33 บาท ที่มีผลตั้งแต่วันที่ 31 พฤษภาคมเป็นต้นไป ก็เพื่อให้สอดคล้องกับตัวราคาต้นทุนน้ำมันมากขึ้นและไม่เป็นภาระต่อกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง และมองว่าอาจจะเป็นปัจจัยสำคัญที่ทางรัฐบาลต้องการจะลดช่องโหว่ปัญหาการขาดทุนกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงของประเทศไทยในขณะนี้

ท้ายสุด การแก้ปัญหามีทางเดียว คือ ควรให้กลไกราคากองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงทำงานด้วยตัวเอง ถ้าอธิบายให้เข้าใจง่ายๆ คือ การปรับราคาค้าปลีกน้ำมันดีเซลในประเทศไทยให้สอดคล้องกับราคาน้ำมันดีเซลตลาดโลกให้มากที่สุด

⦁ขยับราคาดีเซลส่งผลต้นทุนราคาสินค้าสูงขึ้น

การปรับราคาน้ำมันดีเซลให้สูงขึ้นเพื่อปรับให้สอดคล้องกับราคาต้นทุนน้ำมันดีเซลของตลาดโลก เป็นวิธีสุดท้ายที่ทางหน่วยงานรัฐบาลใช้ในการแก้ปัญหาการขาดทุนของกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง แต่การที่ปรับราคาน้ำมันดีเซลให้แพงขึ้นจะส่งผลไปยังการปรับขึ้นของราคาสินค้าเช่นเดียวกัน

เรื่องนี้ นักวิชาการอาวุโสทีดีอาร์ไอ ให้ความเห็นว่า การที่ราคาน้ำมันดีเซลนั้นสูงขึ้นจะส่งผลทำให้ต้นทุนของราคาสินค้านั้นต้องขยับขึ้นไปพร้อมกัน เนื่องจากตัวน้ำมันดีเซลใช้ในภาคขนส่งค่อนข้างเยอะ อาทิ การขนส่งสินค้าโดยรถบรรทุก ทำให้ส่งผลต่อไปราคาสินค้าและบริการที่จะต้องเพิ่มขึ้นไปตามราคาน้ำมันด้วย

ทั้งนี้ ต้องเข้าใจด้วยว่า สถานการณ์ขณะนี้เรียกว่า ต้นทุนการผลิตสินค้าเพิ่มสูงขึ้น (Cost Push Inflation) คือ ภาวะเงินเฟ้อที่เกิดจากฝั่งผู้ผลิตโดยราคาวัตถุดิบสินค้า หรือต้นทุนการผลิตของผู้ผลิตสินค้าแพงขึ้น มาจากราคาสินค้าและวัตถุดิบของตลาดโลกที่สูงขึ้น และเป็นสิ่งที่ทางภาครัฐเองไม่สามารถแก้ไขได้

ถ้าหากมองในแง่มุมของเศรษฐศาสตร์ แม้การแทรกแซงจะลดความผันผวนได้แต่ไม่ควรนานจนเกินไป เปรียบเสมือนถูกมัดมือชกไว้แล้วว่าหน่วยงานรัฐไม่สามารถแก้ไขปัญหาตรงนี้ได้มาก และต้องยอมรับว่าประเทศไทยมีการแทรกแซงราคาน้ำมันที่มันต่ำกว่าควรจะเป็น เป็นระยะเวลานาน

ปัจจุบันหน่วยงานรัฐบาลมีการเปลี่ยนแปลงนโยบายเพื่อกระตุ้นเศรษฐกิจต่างๆ ออกมา หวังว่านโยบายในอนาคตจะช่วยทำให้เศรษฐกิจไทยสามารถรองรับเพียงพอต่อกับการรับมือกับภาวะราคาน้ำมันดีเซลที่สูงขึ้น หรือราคาสินค้าที่แพงขึ้นได้

⦁ราคาดีเซลสูงเกินไปไม่ดีต่อเศรษฐกิจไทย

นักวิชาการอาวุโสทีดีอาร์ไอ มีความเห็นอีกว่า ในหลักความเป็นจริงถ้าหากราคาน้ำมันสูงไม่ได้ส่งผลดีต่อเศรษฐกิจไทย โดยจะเป็นอัตราการเร่งภาวะเงินเฟ้อที่สูงขึ้น ค่าครองชีพสูง ทำให้ภาพรวมของเศรษฐกิจไทยดูไม่ค่อยดี แต่สถานการณ์ภาพรวมตอนนี้เป็น Cost Push Inflation ไม่สามารถแก้ไขได้และไม่ได้มาจากนโยบายการเงินที่เข้าแทรกแซง

ดังนั้นสิ่งที่ทำได้ตอนนี้ทำได้แค่การชะลอ ซึ่งทางภาครัฐเองได้ชะลอในส่วนของราคาน้ำมันมานานแล้ว ชะลอจนกระทั่งกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงติดลบขาดทุนติดหนี้ไปมหาศาลแล้ว เพราะฉะนั้น จึงคิดว่าคงถึงเวลาแล้วที่ประชาชนชาวไทยต้องรับกับราคาน้ำมันที่แท้จริงในตลาดปัจจุบัน

นักวิชาการอาวุโสทีดีอาร์ไอ ยังกล่าวถึงท่าทีของผู้ประกอบการขนส่งที่ออกมาเคลื่อนไหว และเตรียมขอพบนายกรัฐมนตรี วันที่ 11 มิถุนายนนี้ ว่า ปัญหาเกิดจากหน่วยงานรัฐเข้าไปแทรกแซงมากและกดราคาน้ำมันให้ถูกเป็นระยะเวลานานจนเกินไป

ซึ่งในหลักความเป็นจริงกลไกราคาของกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงควรจะแทรกแซงเพียงชั่วคราว แล้วค่อยๆ ปรับ ค่อยๆ ไปตามราคาตลาดน้ำมันโลก แต่การที่ไปปรับราคาน้ำมันให้ถูกกว่าราคาน้ำมันตลาดโลกเป็นเวลาหลายปีจึงทำให้ประชาชนเกิดความเคยชินที่ราคาน้ำมันคงที่แบบนั้น

ถ้ามองย้อนไปในสมัยการบริหารในยุครัฐบาลของ พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา ที่ลดราคาน้ำมันดีเซลถูกสุดถึง 25 บาทต่อลิตร ต่อมาเกิดปัญหากองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงติดลบขาดทุนเป็นหนี้มหาศาล พอมาถึงยุคการบริหารของรัฐบาลในปัจจุบัน จึงจำเป็นต้องมีการขยับราคาน้ำมันที่ขึ้นสูงมากกว่าเดิม โดยอิงตามต้นทุนของตลาดโลก

ที่ผ่านมาการที่ประเทศไทยไม่ได้ขยับราคาน้ำมันขึ้นลงตามกระแสราคาของตลาดน้ำมันโลก เน้นแทรกแซงเป็นเวลานาน ทำให้ประชาชนติดความเคยชินกับการที่ราคาน้ำมันจะต้องเป็นไปตามแบบแผนนโยบายประชานิยม เป็นสิ่งที่ไม่ดี

⦁เสนอแก้ไขเป็นไปตามกลไกราคา

นักวิชาการอาวุโสทีดีอาร์ไอ เสนอว่า ทางออกที่ดีที่สุดเวลานี้คือ ต้องให้ราคาดีเซลเป็นไปตามกลไกราคาก่อน และในระยะต่อไปหากอนาคตเศรษฐกิจดีขึ้น รัฐบาลมีการเบิกจ่ายที่คล่องตัว มีแนวทางการกระตุ้นเศรษฐกิจด้วยมาตรการต่างๆ และเริ่มจะสะสมทุนให้มันมากขึ้น จะเพียงพอต่อการชำระหนี้กองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงที่ติดค้างกันมาเป็นเวลานาน

“ขอเสนอให้หน่วยงานรัฐแทรกแซงราคาน้ำมันลดลง และเน้นช่วยเหลือประชาชนอย่างเต็มที่ ถ้าท้ายสุดถ้าราคาน้ำมันมันขึ้นจะส่งผลต่อค่าครองชีพที่สูง เพราะฉะนั้นรัฐอาจจะพิจารณาเติมเงินให้กับกลุ่มคนที่ได้รับผลกระทบจริงๆ เช่น กลุ่มที่ถือบัตรสวัสดิการของรัฐบาล เป็นต้น นอกจากนี้ การแทรกแซงกลไกดีเซล จะทำให้ประชาชนเคยชินว่าราคาดีเซลต้องลิตรละไม่เกิน 30 บาท เพราะหากดีเซลจำเป็นต้องปรับขึ้น แต่ประชาชนจะปรับตัวไม่ทัน” นักวิชาการอาวุโสทีดีอาร์ไอทิ้งท้าย

ที่มา : ดีเซล 33 บาท ดันต้นทุนพุ่ง ถึงเวลาสะท้อนกลไก-อุ้มเฉพาะกลุ่ม!! (matichon.co.th)